Redukcja nie stanowi uproszczenia rzeczywistości, lecz wybór zakresu, w którym możliwe jest jej operacyjne uchwycenie. Każde kryterium wyznacza granicę, poza którą analiza traci swoją skuteczność. Granica ta nie musi być ostateczna ani absolutna, lecz powinna pozostawać konsekwentna. Bez konsekwencji kryterium przestaje pełnić funkcję selekcyjną i zamienia się w deklarację bez mocy rozstrzygającej. Redukcja porządkuje materiał poprzez eliminację nadmiaru, który utrudnia ocenę. Nadmiar nie zawsze oznacza wartość; często stanowi przeszkodę w wyodrębnieniu elementów kluczowych. Kryterium działa jak filtr, przez który przechodzą wyłącznie te aspekty, które spełniają określone warunki. Warunki te nie wynikają z przypadku, lecz z przyjętej perspektywy. Perspektywa zaś powinna być jasno określona, aby uniknąć niejednoznaczności. W tym sensie redukcja staje się narzędziem stabilizacji poznawczej.
Kryterium może przyjmować formę ilościową, jakościową lub relacyjną, jednak jego rola pozostaje taka sama: ograniczyć pole interpretacyjne. Ograniczenie nie oznacza zamknięcia możliwości, lecz nadanie im struktury. Struktura pozwala na porównanie elementów według wspólnej miary. Bez wspólnej miary każda ocena staje się arbitralna. Redukcja wprowadza jednolity punkt odniesienia, dzięki któremu możliwe jest rozróżnienie między istotnym a marginalnym. W praktyce oznacza to konieczność rezygnacji z części danych, które nie spełniają przyjętych wymogów. Rezygnacja ta nie jest stratą, lecz warunkiem klarowności. Klarowność zwiększa zdolność do podejmowania decyzji opartych na spójnych przesłankach. Kryterium nie musi być niezmienne, lecz każda jego modyfikacja powinna być uzasadniona i przeprowadzona w sposób kontrolowany.
W procesie redukcji szczególne znaczenie ma określenie celu analizy. Cel wyznacza kierunek selekcji i decyduje o tym, które elementy zostaną zachowane. Bez jasno sformułowanego celu kryterium traci swoją funkcję porządkującą. Cel nie powinien być zbyt szeroki, ponieważ nadmierna ogólność utrudnia skuteczne filtrowanie informacji. Z drugiej strony zbyt wąskie założenia mogą prowadzić do pominięcia istotnych aspektów. Równowaga pomiędzy zakresem a precyzją stanowi podstawę skutecznej redukcji. Kryterium działa wtedy jako narzędzie dopasowane do konkretnego zadania, a nie jako uniwersalny schemat. Właściwe dopasowanie wymaga refleksji nad zakresem zastosowania oraz nad możliwymi konsekwencjami wyboru określonej perspektywy.
Redukcja i kryterium tworzą układ zależny od przyjętej metodologii. Metodologia określa zasady, według których przeprowadzana jest selekcja danych. Zasady te powinny być spójne i możliwe do odtworzenia. Odtwarzalność zwiększa wiarygodność procesu, ponieważ umożliwia weryfikację przyjętych założeń. Weryfikacja nie polega na podważeniu całej struktury, lecz na sprawdzeniu, czy kryterium zostało zastosowane konsekwentnie. Konsekwencja minimalizuje ryzyko przypadkowości. Redukcja przeprowadzona bez jasno określonych zasad prowadzi do rozproszenia i utraty przejrzystości. Dlatego istotne jest, aby każde kryterium było sformułowane w sposób umożliwiający jego praktyczne zastosowanie. Praktyczność oznacza możliwość realnego wykorzystania w określonym kontekście analitycznym.
W kontekście strukturalnym redukcja pełni funkcję stabilizującą. Stabilizacja nie oznacza zatrzymania procesu poznawczego, lecz jego uporządkowanie. Uporządkowanie zwiększa przewidywalność wyników. Przewidywalność ułatwia planowanie dalszych działań oraz ocenę skuteczności przyjętych rozwiązań. Kryterium stanowi punkt odniesienia, który ogranicza wpływ czynników przypadkowych. Dzięki temu analiza staje się mniej podatna na wahania wynikające z chwilowych impulsów interpretacyjnych. Ograniczenie tych impulsów sprzyja zachowaniu równowagi pomiędzy elastycznością a konsekwencją. Elastyczność pozostaje możliwa, o ile nie narusza podstawowej spójności przyjętych zasad.
Ostatecznie redukcja i kryterium stanowią narzędzia umożliwiające utrzymanie operacyjnej klarowności. Klarowność nie polega na uproszczeniu rzeczywistości do poziomu schematu, lecz na wyraźnym określeniu warunków analizy. Warunki te powinny być transparentne i zrozumiałe dla każdego, kto uczestniczy w procesie oceny. Transparentność zwiększa odpowiedzialność za przyjęte decyzje. Decyzje oparte na jasno określonych kryteriach są bardziej odporne na krytykę, ponieważ można wskazać ich logiczne podstawy. W tym sensie redukcja nie jest działaniem ograniczającym, lecz porządkującym. Porządek umożliwia kontynuację procesu poznawczego bez konieczności ciągłego redefiniowania jego fundamentów.